AMUDARYO TUMAN XALQ TALIMI MUASSASALARI FAOLIYATINI METODIK TA'MINLASH VA TASHKIL ETISH BO'LIMINING RASMIY SAYTI

Amudaryo tumani haqida

AMUDARYO TUMANI – Qoraqalpog`iston Respublikasi tarkibidagi tuman. 1957 yil 18 dekabrda tashkil etilgan. Amudaryo tumani shimolda Nukus tumani, sharqda Xorazm viloyatining Gurlan tumani, janubda hamda g`arbda Turkmanistonning Gubadog tumani bilan chegaradosh. Maydoni 1,02 ming km2. Aholisi 175.3 ming kishi. 

Tabiati.  Amudaryo tumani relyefi, asosan, tekislikdan iborat. Amudaryoning chap sohili bo`ylab Jumurtov tizmasi joylashgan. Iqlimi keskin kontinental. Yanvarning o`rtacha temperaturasi — 16, — 2G, iyulniki +27  + 32°. Yiliga o`rtacha 100 — 110 mm yog`in tushadi. Amudaryo tumanida Qipchoqarna, Mang`itarna, Qilichniyozboyarna kanallari, Qorako`lyop, Bog`yop, Seityop, Oqoltin, Alieliyop, Eshonyop, Sho`ryop, Xalimbegyop, Uyshinyop, Qumyop, Chatli-yop, Qizilyop, Qulotyop, Cho`rchiyop, Qirqarkanyop, Xorazmyop, Quyi Tuvlig`ayop, Jumuryop, Oltinyop, Toshyop, Alimboyyop, Qoraqalpoqyop, Bo`zsuv ariqlari bor. Bu kanal va ariqlar barcha xo`jalik yerlarini suv bilann ta'minlaydi. Yerlarni sho`rlanish va botqoqlanishdan saqlash maqsadida kollektorlar qurilgan. Tuman xududidagi Shaharsafo, O`rkako`l, Qoracho`tal, Choyko`l, Tuzloq, Tojikalko`l, Baytuko`l, Uzunko`l, Sarichnugulko`l, Oqseytbobo va Otajon ko`llarida baliq, o`rdak va boshqa qushlar ko`p. Ko`llardagi qamish va yakandan qurilish materiali sifatida foydalaniladi. Tuman hududi, asosan, soz va qumloq tuproqli bo`lib, tol, terak, tut, gujum, qaramon, to`rang`il, oqbosh, yantoq, ajriq, pechak, sho`ra, qamish, chirmovuq, semizo`t, yakan, otquloq va boshqa o`sadi. Qobon, shoqol, bo`ri, kemiruvchilardan sichqon, kalamush, qushlardan qirgovul, o`rdak, g`oz, qarg`a, zog`cha, chumchuq, ko`kquton, kaptar, qumri, ko`kqarga, sariq chumchuq, to`rg`ay va boshqa yashaydi.

 

Aholisi, asosan, o`zbeklar, qoraqalpoq, qozoq, turkman, qirg`iz, rus, tatar, koreys, tojik va boshqa millat vakillari ham yashaydi. 1 km2 ga o`rtacha 132 kishi to`gri keladi (1999 yil).

 

Xo`jaligi ko`p tarmoqli. Sanoat korxonalaridan Mangit paxta tozalash, gisht zavodlari, maishiy xizmat kombinati, Mangit ip-yigiruv va tikuvchilik kombinatlari, Qoraqalpog`istonda eng yirik xo`jaliklararo qurilish boshqarmasi va 3 tuzatish-qurilish tashkilotlari va yirik qurilish tashkilotlari bor. Amudaryo tumani Taxiatosh GRES energiyasidan foydalanadi.

 

Qishloq xo`jaligining asosiy tarmoqlari paxtachilik, pillachilik, bog`dorchilik, sabzavotchilik, chorvachilikdir. Keyingi yillarda baliqchilik ham yo`lga qo`yilmoqda. "Amu TV" tuman televideniesi faoliyat yuritadi.  «Taraqqiyot ko`zgusi» tuman gazetasi 1934 yildan chiqadi (adadi 5000). 

 

 

Amudaryo tumani haqida fotosuratlar

 

(Rasmlarni kattalashtirib ko`rish uchun surat ustiga sichqonchani olib borib cherting)

 

Bobur ovuli (6-sonli maktab va Melioratsiya kolleji) 

 

 

Amudaryo daryosi bo`yidagi tarixiy Gaur qal`asi 

 

 

 

Amudaryo daryosi bo`yidagi Qoratov posyolkasi 

 

 

 

Bobur ovulidagi paxta dalasi 

 

 

 

 

Amudaryo tuman hokimligi

 

 

 

 

 

Xorazm viloyatidan kirishdagi darvoza

 

 

 

 

 

 

 

 

Chilpiq qishki ko`rinishi (janub tomondan) 

 


Sana: 2014-02-26


Daftar hoshiyasidagi bitiklar

Yaqinda bir ma’lumot o’qib qoldim. Inson so’zlagan vaqtda yozgandagidan ko’ra ko’proq yolg’on gapirar ekan. Bunga o’zimcha sabab qidirib ko’rdim. Menimcha, biz yozayotganimizda gaplarimizni tahrir qilish, o’zgartirish, bekor qilish imkoniyati bor, ya’ni dastlab yolg’on narsa yozsak ham, biroz o’ylab, vijdonan (!) o’sha joyini o’zgartirishimiz mumkin (ba’zan). So’zlaganda esa, bitta gapirib qo’ygan yolg’on gapimizni keyin qaytarib ololmaymiz, o’zgartirishga esa g’ururimiz yo’l qo’ymaydi, uzr so’rashga esa kibrlimiz… Bejizga “Aytilgan so’z, otilgan o’q” deyishmas ekan…

Xushnudbek Xudayberdiyev

Savolnoma

Saytda qanday mavzuda ma'lumotlar berilishini istardingiz?